April 1, 2026Vocabulaire — Kabyle (Taqbaylit)
Nombres§
| Chiffre | Kabyle | Transcription |
|---|
| 1 | ⵢⴰⵏ | yan (m.) / yat (f.) |
| 2 | ⵙⵉⵏ | sin (m.) / snat (f.) |
| 3 | ⴽⵕⴰⴹ | kraḍ |
| 4 | ⴽⴽⵓⵥ | kkuẓ |
| 5 | ⵙⵎⵎⵓⵙ | smmus |
| 6 | ⵙⴹⵉⵙ | sḍis |
| 7 | ⵙⴰ | sa |
| 8 | ⵜⴰⵎ | tam |
| 9 | ⵜⵥⴰ | tẓa |
| 10 | ⵎⵔⴰⵡ | mraw |
| 20 | ⵓⵔⴰⵡⵏ | urawnen / ishrin (arabe) |
| 100 | ⵜⵉⵎⵉⴹⵉ | timiḍi |
| 1000 | ⵉⴼⴹ | ifḍ |
Jours de la semaine§
| Français | Kabyle | Note |
|---|
| Lundi | Letnayen | de l’arabe al-ithnayn |
| Mardi | Talata | de l’arabe al-thalatha |
| Mercredi | Larba | de l’arabe al-arba’a |
| Jeudi | Lexmis | de l’arabe al-khamis |
| Vendredi | Jjemεa | Jour de prière |
| Samedi | Ssebt | de l’arabe al-sabt |
| Dimanche | Lḥedd | de l’arabe al-ahad |
Famille§
| Kabyle | Transcription | Sens |
|---|
| ⴱⴰⴱⴰ | Baba | Père |
| ⵢⴻⵎⵎⴰ | Yemma | Mère |
| ⴳⵎⴰ | Gma | Frère |
| ⵢⴻⵍⵍⵉ | Yelli | Fille (ma fille) |
| ⵢⵉⵡⵉ | Yiwi | Fils (mon fils) |
| Iẓri | Iẓri | Oncle maternel |
| Ammi | Ammi | Oncle paternel |
| Tixsi | Tixsi | Tante |
| Aqdim | Aqdim | Grand-père (aîné) |
| Tameqqrant | Tameqqrant | Grand-mère (la grande) |
| Aϵemmi | Aεemmi | Cousin paternel |
Corps humain§
| Kabyle | Transcription | Sens |
|---|
| Aqerruy | Aqerruy | Tête |
| Iḍ | Iḍ | Œil |
| Imi | Imi | Bouche |
| Amẓẓiwen | Amẓẓiwen | Nez |
| Aεureɛ | Aεureε | Oreille |
| Afus | Afus | Main |
| Aḍar | Aḍar | Pied |
| Ul | Ul | Cœur |
| Aɣersiw | Aɣersiw | Cou |
| Iɣil | Iɣil | Épaule |
Couleurs§
| Kabyle | Transcription | Sens |
|---|
| Amellal | Amellal | Blanc |
| Aberkan | Aberkan | Noir |
| Aẓẓugagh | Aẓẓugagh | Rouge |
| Azegzaw | Azegzaw | Vert / Bleu |
| Awraɣ | Awraɣ | Jaune / Doré |
| Azuɣan | Azuɣan | Orange |
| Azerwal | Azerwal | Bleu (clair) |
Le kabyle utilise azegzaw pour vert et bleu (pas de distinction lexicale traditionnelle — le contexte précise).
Nourriture et repas§
| Kabyle | Sens |
|---|
| Imensi | Dîner / repas du soir |
| Imensi n tmeddit | Repas de l’après-midi |
| Aɣrum | Pain |
| Aman | Eau |
| Aḥzun | Lait |
| Adɣaɣ | Figue (fruit symbolique kabyle) |
| Zzit | Huile d’olive |
| Sekssu | Couscous |
| Akuran | Bouillon de légumes |
| Tamart | Miel |
| Imensi | Dîner |
| Ečč | Manger (impératif) |
| Su | Boire (impératif) |
Maison et environnement§
| Kabyle | Transcription | Sens |
|---|
| Axxam | Axxam | Maison |
| Tawrirt | Tawrirt | Village sur une hauteur |
| Adrar | Adrar | Montagne |
| Aɣerbaz | Aɣerbaz | Jardin / cour |
| Tala | Tala | Source d’eau |
| Iɣzer | Iɣzer | Oued (rivière saisonnière) |
| Tameɣra | Tameɣra | Fête / mariage |
| Tajmaεt | Tajmaεt | Assemblée villageoise (institution traditionnelle) |
Adjectifs courants§
| Kabyle | Transcription | Sens |
|---|
| Amezyan | Amezyan | Petit / jeune |
| Ameqqran | Ameqqran | Grand / âgé |
| Iɣeff | Iɣeff | Beau / bien |
| Ixusen | Ixusen | Mauvais / laid |
| Ifadden | Ifadden | Froid |
| Isewwen | Isewwen | Chaud |
| Iweqqer | Iweqqer | Lourd / pesant |
| Ixef | Ixef | Rapide |
Verbes essentiels§
| Infinitif | Transcription | Sens |
|---|
| Kcem | Kcem | Entrer |
| Ffeɣ | Ffeɣ | Sortir |
| Ddu | Ddu | Aller / marcher |
| Aweḍ | Aweḍ | Arriver |
| Ečč | Ečč | Manger |
| Su | Su | Boire |
| Ini | Ini | Dire |
| Slen | Slen | Entendre |
| Ẓer | Ẓer | Voir |
| Mmesten | Mmesten | Savoir / comprendre |
| Xdem | Xdem | Travailler / faire |
| Ili | Ili | Être / exister |
| Ruḥ | Ruḥ | Partir (familier) |
Expressions temporelles§
| Kabyle | Transcription | Sens |
|---|
| Ass-a | Ass-a | Aujourd’hui |
| Iḍelli | Iḍelli | Hier |
| Azekka | Azekka | Demain |
| Sɣur | Sɣur | Maintenant |
| Deffir | Deffir | Après |
| Zdat | Zdat | Avant |
| Akka | Akka | Ainsi / comme ça |
—The Gardener